“परमेश्वर, परमेश्वर, दयाळू व कृपाळू देव, मंदक्रोध, स्थिर प्रीति व विश्वासूपण यात उदंड.” (निर्गम 34:6)
देव प्रीति व विश्वासूपण यात उदंड आहे.
तुलना म्हणून माझ्या मनात दोन चित्र येतात:
1. देवाचे मन पाण्याच्या सतत वाहणाऱ्या एका अशा झऱ्यासारखे आहे जे पर्वताच्या शिखरावरून प्रीति आणि विश्वासूपण यांचे बुड-बुडे फुलवते. हा झरा शतकानुशतके अखंडपणें वाहत राहतो.
2. किंवा देवाचे मन जणू एखाद्या ज्वालामुखीसारखे आहे जे प्रीतिच्या उष्णतेने इतके तापते कीं तिचा पर्वताच्या शिखरावर स्फोट होतो आणि मग प्रीति आणि विश्वासूपण ही लाव्हा बनून वर्षानुवर्षे वाहतांत.
जेव्हा देव “उदंड” ह्या शब्दाचा उपयोग करतो — “स्थिर प्रीति व विश्वासूपण यात उदंड” — तेव्हा अर्थ हा आहे कीं त्याच्या प्रीतिच्या झऱ्याला सीमा नाहींत हे आपण समजून घ्यावे आणि अनुभवाने जाणून घ्यावे अशी त्याची इच्छा आहे. तुम्हीं या डोंगराळ प्रदेशात वाहणाऱ्या झऱ्यातून दिवसभर, वर्षानुवर्षे, पिढ्यानपिढ्या पिऊ शकता, तरी तो कधीही कोरडा पडणार नाहीं.
तुम्हीं असे म्हणण्याचे देखील धाडस करू शकता कीं देव अशा सरकारसारखा आहे जो गरजेच्या प्रत्येक प्रसंगी अधिक पैसे छापतो. अविनाशी, नाहीं का? तरी, एक फरक आहे. देव जे सर्व पैसे छापतो त्याची बरोबरी करणारा असा सोनेरी प्रीतिचा उदंड खजिना देवाकडे आहे. सरकार स्वप्नांच्या दुनियेत जगते. परंतु देवाचे देवपणच या उदंड संसाधनांचा अत्यंत वास्तववादी उगम आहे.
देवाचे अंतिम देवपण, सार्वभौम स्वातंत्र्य आणि त्याचे सर्वसमर्थपण हे तो ज्वालामुखी आहे ज्यातून प्रीति उदंडपणें फुटून वाहते. देवाच्या ह्या परिपूर्ण थोरपणाचा असा अर्थ होतो कीं त्याला स्वतःमध्यें कोणतीही कमतरता भरून काढण्याची गरज नाहीं. उलट त्याचा हा उदंड स्वयंभूपणाचा (आत्मनिर्भरतेचा) गुण आपल्यावर त्याच्या प्रीतिचा वर्षाव करतो, म्हणजें आम्हां पापी लोकांवर – ज्यांना त्याची गरज आहे, आणि ज्याने येशूमध्यें स्वतःला उत्तम देणगी म्हणून दिलें.
आपण त्याच्या प्रीतिवर डोळे झाकून अवलंबून राहू शकतो कारण आपण त्याच्या अंतिम देवपणावर, त्याच्या स्वतंत्र सार्वभौमत्वावर आणि त्याच्या अमर्याद सामर्थ्यावर विश्वास ठेवतो.