परमेश्वराने माझ्यावर केलेंल्यां सर्व उपकाराची मी कशी परतफेड करू? मी तारणाचा प्याला उंचावून परमेश्वराच्या नावाने हाक मारीन. त्याच्या सर्व लोकांसमोर, मी परमेश्वरास केलेंले नवस पूर्ण करीन. (स्तोत्र 116:12-14)
“परमेश्वराने माझ्यावर केलेंल्या सर्व उपकाराची मी कशी परतफेड करू” ही भाषा मला अस्वस्थ करते. “उपकाराची परतफेड” हे शब्द इतक्या सहजपणें असे सूचित करत असल्यासारखे जाणवतांत कीं कृपा जणू अशी आहे जिला देव आपल्याकडें गहाण ठेवतो. ती खरोखर औदार्यपूर्ण तर आहे, परंतु तुम्हांला तिची परतफेड करावी लागेल.
पौलाने प्रेषितांची कृत्ये 17:25 मध्यें असे म्हटले आहे, कीं “माणसांच्या हातून त्याची सेवा घडावी असेही नाहीं; कारण जीवन, प्राण व सर्वकाहीं तो स्वतः सर्वांना देतो.” दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे झालें तर, तुम्हीं देवाला असे काहींही देऊ शकत नाहीं किंवा देवासाठीं असे काहींही करू शकत नाहीं जे त्यानें तुम्हांला आधीच दिलें नाहीं आणि जे त्यानें तुमच्यासाठीं आधीच केलें नाहीं.
1 करिंथ 15:10 मध्यें तुम्हीं हीच गोष्ट पुन्हा पाहूं शकतां, “तरी जो काहीं मी आहे तो देवाच्या कृपेने आहे आणि माझ्यावर त्याची जी कृपा झाली आहे ती व्यर्थ झाली नाहीं; परंतु ह्या सर्वांपेक्षा मी अतिशय श्रम केलें, ते मी केलें असे नाहीं, तर माझ्याबरोबर असणार्या देवाच्या कृपेने केलें.” तर मग आपलें कोणतेही काम देवाची परतफेड कधीही करू शकत नाहीं, कारण ते काम देखील देवाचे एक कृपादानच आहे. आपण देवासाठीं करत असलेले प्रत्येक काम आपल्यावर त्याच्या कृपेचे ऋण अधिकच वाढवत जाते.
ह्याप्रमाणें स्तोत्र 116 मध्यें नवस पूर्ण करण्याच्या कृतीला जी गोष्ट कर्जाची परतफेड केलीं जात आहे असा गैरसमज होण्याच्या धोक्यांपासून मुक्त ठेवते ती म्हणजें ही कीं “नवस पूर्ण करणें” ही खरे पाहता एक सामान्य परतफेड नाहीं, तर प्राप्त करून घेण्याची आणखी एक कृती आहे जी देवाच्या वर्तमान समयी होत असलेल्या कृपेला उंचाविते. नवस पूर्ण करणें हे आपल्या साधनसंपत्तीला उंचावत नाहीं.
“परमेश्वराने माझ्यावर केलेंल्या सर्व उपकाराची मी कशी परतफेड करू” या स्तोत्रकर्त्याने स्वतःला केलेंल्या प्रश्नाचे उत्तर “मी तारणाचा प्याला उंचावून परमेश्वराच्या नावाने हाक मारीन” हे आहे. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, माझा तारणाचा प्याला भरून वाहावा अशी मी देवाकडें हाक मारतो. परमेश्वराची परतफेड करणें म्हणजें परमेश्वराकडून अधिक प्राप्त करत जाणें कीं जेणेंकरून परमेश्वराच्या अक्षय चांगुलपणाचे गौरव अधिकाधिक होईल.
तारणाचा प्याला उंचावून धरणें हे परमेश्वराचे संतुष्टीदायक तारण हातांत घेणें आणि त्यातुन पिणें आणि त्याची अधिक अभिलाषा धरणें होय. आपण हे पुढील वाक्यप्रयोगामुळें समजतो: “मी . . . परमेश्वराच्या नावाने हाक मारीन.” मी अधिक साहाय्यासाठीं धावा करीन. परमेश्वराने दया करून माझ्या हाकेकडें आपलें कान लाविलें त्या उपकाराची मी कशी परतफेड करू? उत्तरः मी पुन्हा त्याला हाक मारीन. मी देवाचे या गोष्टीसाठीं स्तवन करीन व त्याचा सम्मान करीन कीं त्याला माझ्याकडून कधीच कोणत्याही वस्तूची, कींबहुंना माझी देखील गरज पडत नाहीं, तर उलट जेव्हा मला त्याची गरज असते (जी माझी नित्य गरज आहे) तेव्हा तो सर्व वेळी माझे कल्याणच करत असतो.
मग स्तोत्रकर्ता आपलें तिसरे वक्तव्य बोलतो, “मी परमेश्वरास केलेंले नवस पूर्ण करीन.” पण तो आपलें केलेंले नवस पूर्ण कसे करील? ते नवस तो तारणाचा प्याला उंचावून व परमेश्वराच्या नावाने हाक मारून पूर्ण करील. म्हणजेंच, आपल्याला कायमस्वरूपी कृपेवर कृपा मिळत जाईल- सर्व भरून काढणारी अशी पुरेशी कृपा – या अभिवचनावरील विश्वासाने ते नवस पूर्ण केलें जातील.